68

SỨC MẠNH CỦA CHÁNH NIỆM – BẠN LUYỆN TẬP ĐIỀU GÌ THÌ ĐIỀU ĐÓ NGÀY CÀNG MẠNH MẼ HƠN

 

Nếu trong giờ giao thông cao điểm bạn có thể hoàn toàn bình tĩnh. Nếu bạn thấy đi du lịch ở những nơi tuyệt vời mà không cảm thấy một chút ghanh tỵ nào. Nếu bạn có thể yêu thương mọi người xung quanh vô điều kiện. Và nếu bạn luôn mãn nguyện với cách mình là. Thì bạn có thể là một chú chó … đúng không? Chúng ta luôn tin vào những điều hoàn toàn ảo tưởng. Và chúng ta phê phán bản thân khi không đạt được chúng. Vấn đề là, chúng ta không sinh ra để trở nên hoàn hảo. Sự hoàn hảo là điều bất khả thi. Nhưng chuyển hóa thì có thể. Mỗi chúng ta đều có khả năng thay đổi, tiếp thu và trưởng thành, bất kể trong hoàn cảnh nào. Là một giáo sư và nhà khoa học tôi nghiên cứu về sự thay đổi của con người. Và một trong những phương tiện biến đổi hiệu quả nhất: đó là chánh niệm. Hành trình của tôi tìm đến chánh niệm rất bất ngờ.

Khi tôi 17 tuổi tôi có một cuộc phẫu thuật nối xương. Một khung kim loại được đặt vào xương sống. Tôi từ một thiếu niên khỏe mạnh và năng động thành một người nằm trên giường bệnh và không thể đi lại. Suốt nhiều tháng phục hồi tôi cố gắng tìm cách thích nghi với cơ thể này vì tôi không thể làm những việc mình hay làm như trước. Sự đau đớn về thể chất là rất lớn . Nhưng điều tệ hại hơn chính là nỗi sợ hãi và sự cô đơn. Và tôi không biết làm sao để vượt qua điều đó. Nên tôi đã bắt đầu tìm kiếm sự trợ giúp. Và vô tình tôi tìm thấy một tu viện ở Thái Lan cho chuyến thiền tập đầu tiên của mình. Tại tu viện, các sư không nói Tiếng Anh còn tôi không biết Tiếng Thái. Nhưng tôi biết rằng chánh niệm liên quan đến việc tập trung vào giây phút hiện tại. Điều duy nhất tôi cần làm là cảm nhận khi hít thở bằng mũi.

Và tôi bắt đầu, một hơi thở, hai hơi thở. Tâm trí tôi thơ thẩn, tôi cố đem nó trở lại. Một hơi thở, hai hơi thở nó lại tiếp tục thơ thẩn. Nó trở về quá khứ hoặc lạc đến tương lai. Và dù có cố gắng thế nào tôi cũng không thể tập trung vào hiện tại. Thật bực bội vì tôi từng nghĩ thiền sẽ như thế này. Nhưng thực tế nó giống thế này hơn. Sống trong hiện tại hoàn toàn không dễ dàng. Đó là sự thật, hãy thử tự tìm hiểu xem. Tôi đã nói được khoảng 3 phút … bạn có để ý là tâm trí bạn đang đi lạc chưa? Tất cả tâm trí chúng ta đều thơ thẩn. Nghiên cứu của Havard cho thấy: tâm trí lang thang trung bình 47% tổng thời gian. Nó gần bằng một nửa cuộc đời và chúng ta đã đánh mất nó. Chúng ta không ở đây. Nên một phần của chánh niệm đơn giản là tập luyện tâm trí cách tập trung ở hiện tại – nơi mà chúng ta đang sống.

Bây giờ hãy cùng nhau tập luyện. Hãy nhắm mắt lại và cảm nhận đôi chân của mình trên mặt đất. Ngọ nguậy những ngón chân cái. Và cảm nhận toàn bộ cơ thể của bạn đang ở đây. Thả lỏng cơ mặt, thả lỏng cơ miệng. và để ý nhịp thở của mình. Cảm nhận nhịp thở tự nhiên của cơ thể. Giữ bản thân ở tại đây thôi. Nếu bạn đã sẵn sàng hít thở một hơi thật sâu và mở mắt ra. Thế nào? Ở tu viện tôi đã cố gắng chỉ để làm điều này để tập trung ở hiện tại. Nhưng dù tôi có cố gắng cỡ nào thì tâm trí tôi vẫn đi lạc. Và lúc đó, tôi bắt đầu tự khiển trách bản thân: “Chuyện gì đã xảy ra với mình vậy? Mình thật là tệ!” “Tại sao mình lại ở đây? ” Mà không chỉ tự phê phán tôi còn phê phán mọi người và các sư. “Tại sao họ lại chỉ ngồi đây? Họ chẳng phải là nên làm điều gì sao?”

Ơn trời, một nhà sư biết nói Tiếng Anh từ Luân Đôn đã tới tu viện. Và khi tôi chia sẻ khó khăn của mình nhà sư nhìn vào tôi và nói: “Con yêu con không hề tập luyện chánh niệm. Con đang tập luyện sự chỉ trích, thiếu kiên nhẫn và giận dữ.” Và người đã nói 5 từ khiến tôi không bao giờ quên:  ĐIỀU GÌ CON LUYỆN TẬP ĐIỀU ĐÓ SẼ MẠNH LÊN. Bạn luyện tập cái gì thì nó sẽ trở nên mạnh hơn. Chúng ta biết điều đó qua cấu tạo của thần kinh. Sự lặp lại những kinh nghiệm sẽ định hướng não bộ của chúng ta. Chúng ta khắc sâu và củng cố các khớp nối thần kinh dựa trên các hoạt động lặp đi lặp lại. Ví dụ, trong một nghiên cứu nổi tiếng về tài xế ở Luân Đôn cho thấy phần não bộ liên kết hình ảnh không gian lớn hơn và mạnh hơn. Họ đã tập định vị 25 nghìn con đường ở Luân Đôn suốt ngày. Khi bạn quan sát não bộ của các thiền nhân. Các khu vực liên quan đến khả năng tập trung, học hỏi, lòng trắc ẩn phát triển lớn và mạnh hơn. Đó được gọi là độ dày của vỏ não. Sự phát triển của các nơ ron mới đáp ứng việc lặp lại của quá trình phát triển.

Điều gì chúng ta luyện tập điều đó sẽ trở nên mạnh mẽ hơn. Nhà sư giải thích rằng nếu tôi tập trung vào sự phê phán, tôi sẽ trở nên hay phê phán. Tập trung vào sự giận dữ tôi sẽ dễ giận dữ hơn. Ông giúp tôi hiểu rằng chánh niệm không chỉ là tập trung, mà còn là cách chúng ta tập trung: cùng với sự thiện tâm. Ông nói giống như cách đôi tay ta luôn chấp nhận mọi thứ kể cả những phần lộn xộn và không hoàn hảo của bản thân. Nhà sư còn chỉ ra rằng khi chúng ta luyện tập mỗi ngày, từng giây từng phút, không chỉ những lúc thiền, nhưng là mọi thời khắc cuộc sống. Chúng ta đang gầy dựng điều gì đó trong mỗi giây phút. Cho nên câu hỏi đặt ra là: Bạn muốn phát triển điều gì? Bạn muốn tập luyện điều gì? Khi rời Thái Lan tôi muốn tiếp tục luyện tập chánh niệm và hiểu rõ hơn về nó. Nên tôi đã học lên tiến sĩ và trở thành giáo sư. Tôi đã dành 20 năm tìm hiểu ảnh hưởng của chánh niệm lên nhiều nhóm người khác nhau gồm những cựu chiến binh bị rối loạn căng thẳng sang chấn, bệnh nhân bị chứng mất ngủ, những phụ nữ bị ung thư vú, những sinh viên bị căng thẳng, những nhà quản trị kinh tế cao cấp. Và lúc nào cũng thế dữ liệu cho thấy hai điểm chính.

Đầu tiên, CHÁNH NIỆM RẤT TỐT CHO BẠN. Nó làm tăng hệ miễn dịch của chúng ta, nó làm giảm stress, làm giảm cortisol, giúp chúng ta dễ ngủ hơn. Khi chúng tôi lần đầu công bố nghiên cứu vào năm 1998, chỉ có một vài nghiên cứu nhỏ, giờ đây có hàng nghìn nghiên cứu cho thấy lợi ích của chánh niệm. Nó tốt cho chúng ta.

Điều thứ hai là thứ khiến cho chúng tôi khá bất ngờ. Hầu như những người chúng tôi làm việc cùng, bất kể tuổi tác, giới tính, hoàn cảnh đều nói về cùng một thứ. Cảm giác bên trong rằng: “Tôi không đủ tốt!”, “Tôi không ổn!”, “Tôi không sống một cách đúng đắn!” Đây là sự tự phê phán và xấu hổ rất lớn. Và chúng ta đều hiểu họ đang nói gì. Bởi vì sự xấu hổ rất phổ biến.

Tất cả chúng ta đều cảm thấy điều đó. Và tệ hơn chúng ta đã hiểu nhầm rằng: nếu chúng ta tự thấy xấu hổ, tự hạ gục bản thân, chúng ta sẽ cải thiện được. Nhưng sự xấu hổ không đem lại lợi ích gì. Xấu hổ không bao giờ và không thể đem lại hiệu quả. Theo nghĩa đen và theo sinh lý học, không ích lợi gì vì khi chúng ta xấu hổ, các phần trung tâm của não bộ, nơi giúp phát triển và tiếp thu bị tắt đi. Phương pháp FMRI hiển thị hình ảnh não bộ khi chúng ta xấu hổ. Nó cho thấy vùng hạnh nhân khi chúng ta xấu hổ gây ra các đợt sóng norepinephrine và cortisol làm ngập hệ thống tắt nguồn khu trung tâm tiếp thu học hỏi. Và đưa các nguồn tài nguyên đến hỗ trợ các vấn đề sống còn. Sự xấu hổ thật sự đã cướp đi não bộ, năng lượng mà nó cần để thực hiện sự thay đổi. Và tệ hơn, khi xấu hổ ta luôn cố gắng né tránh nó. Nên chúng ta trốn khỏi những điều chúng ta thấy xấu hổ. Những điều cần chúng ta quan tâm nhất. Chỉ là đối diện với chúng thật quá đau đớn. Vậy giải pháp thay thế là gì? Sự quan tâm tử tế. Đầu tiên, sự tử tế cho chúng ta động lực để đối diện với những điều chúng ta muốn né tránh. Và thứ hai sự tử tế tạo ra nhiều dopamine, khởi động trung tâm tiếp thu của não bộ và cho chúng ta phương thức cần thiết để thay đổi. Sự biến đổi thật sự và duy nhất cần đến sự quan tâm tử tế. Những lời nói của nhà sự vang bên tai tôi: chánh niệm không chỉ là sự tập trung mà còn là sự quan tâm tử tế.

Thái độ tử tế này không phải chỉ là một điều tốt đẹp cần có. Nó là một phần quan trọng trong quá trình tập luyện. Một phần của chánh niệm thường bị bỏ qua. Cho nên tôi và đồng nghiệp phát triển một mô hình chánh niệm bao gồm thái độ, mục đích và sự chú ý của chúng ta. Ba điều ấy hoạt động tương trợ lẫn nhau. Đơn giản là: chánh niệm là sự chú tâm có chủ ý vào sự tử tế. Chúng tôi dùng mô hình này khi làm việc với bệnh viên quân y cho một nhóm người bị rối loạn căng thẳng sang chấn. Tôi đã rất sốc khi biết rằng: mỗi năm chúng ta mất nhiều cựu chiến binh vì tự sát hơn là vì chiến trận. Những chiến binh đã phải chịu đựng quá nhiều đau thương và sự xấu hổ. Nên mục đích của nhóm chánh niệm chính là nuôi dưỡng sự quan tâm tử tế. Thậm chí với những điều dường như không thể tha thứ được. Có một người trong nhóm không bao giờ nói một lời, hay ngước nhìn lên.

Qua hai tháng, hầu như không thể tiếp cận được anh ấy. Và một ngày anh ấy giơ tay và nói: “Tôi không muốn trở nên tốt hơn. Những điều tôi đã chứng kiến trong chiến tranh, những điều tôi đã làm, tôi không xứng đáng để được tốt hơn. Anh ấy nhìn xuống sàn và bắt đầu kể cho chúng tôi chi tiết những gì anh ấy đã thấy và những gì anh ấy đã làm. Tôi vẫn cảm thấy sự khiếp sợ trong những điều anh ấy chia sẻ và sự xấu hổ của anh ấy bao trùm căn phòng. Tôi nhìn quanh xem những người còn lại phản ứng thế nào. Không hề có sự phê phán mà chỉ có gương mặt cảm thông. Tôi bảo anh ấy hãy nhìn lên và chứng kiến sự cảm thông và tử tế này. Khi nhìn mọi người một cách chậm rãi gương mặt anh ấy trở nên nhẹ nhõm. Và đôi mắt anh ấy lóe lên niềm hy vọng. Về khả năng anh ấy không chỉ có quá khứ, với những gì đã làm, nhưng lúc này anh ấy có thể chọn khác đi, anh ấy có thể thay đổi. Đây có lẽ là một điều quan trọng mà tôi học được. Là chúng ta có thể thay đổi, tất cả chúng ta, dù thế nào đi chăng nữa. Và nó đòi hỏi sự quan tâm tử tế chứ không phải xấu hổ. Và sự quan tâm tử tế này cần được luyện tập rất nhiều.

Tôi muốn chia sẻ với các bạn cách luyện tập đơn giản đã giúp tôi rất nhiều. Vài năm trước, tôi đã trải qua một cuộc ly hôn khó khăn. Và mỗi lúc tỉnh giấc tôi đều thấy xấu hổ trong lòng. Giáo viên dạy thiền của tôi khuyên tôi nên tập sự quan tâm tử tế. Cô ấy nói sao bạn không thử nói Tôi yêu bạn, Shauna. ” Tôi nghĩ không đời nào nó thật giả tạo. Cô ấy nhận thấy sự ấp úng của tôi và nói: Hay là Chào buổi sáng, Shauna. Và đặt tay mình ngay tim khi bạn nói câu đó. Nó giải phóng oxytocin, bạn biết đấy, nó tốt cho bạn. Cô ấy sử dụng khoa học để thuyết phục tôi. Ngày hôm sau tôi đặt tay mình ngay tim, hít một hơi và nói: Chào buổi sáng, Shauna. Và nó thật dễ chịu. Tôi tiếp tục luyện tập. Và một tháng sau tôi gặp cô ấy, và công nhận điều đó rất có ích. Cô ấy nói: thật tuyệt vời, bạn đã được tốt nghiệp. Và bây giờ là bài luyện tập nâng cao.

Hãy nói: Chào buổi sáng, tôi yêu bạn Shauna. Và ngày hôm sau, tôi đặt tay lên tim mình và nói: Chào buổi sáng, tôi yêu bạn, Shauna. Tôi không cảm thấy gì cả ngoại trừ một chút cảm giác nực cười, nhưng chắc chắn không phải là tình yêu. Nhưng tôi vẫn tiếp tục luyện tập bởi vì như chúng ta đã biết: chúng ta luyện tập cái gì thì sẽ trở nên mạnh hơn. Và vào một ngày, tôi đặt ngay tim mình và hít một hơi: ” Chào buổi sáng, tôi yêu bạn, Shauna” Và tôi đã cảm nhận được nó. Tôi cảm nhận tình yêu của bà ngoại , của mẹ tôi và cả tình yêu của chính mình. Tôi ước có thể nói với bạn rằng mỗi ngày mỗi cảm thấy yêu bản thân và tôi không còn cảm thấy xấu hổ và tự trách mình nữa. Bởi vì đó không phải là sự thật. Nhưng sự thật là sự quan tâm tử tế đã nảy nở. Và nó trở nên mạnh hơn mỗi ngày.

Cho nên tôi muốn vào ngày mai, bạn hãy đặt tay mình lên trái tim và nói: “Chào buổi sáng!” Và nếu bạn can đảm thì hãy nói: “Chào buổi sáng! Tôi yêu bạn!” Cảm ơn!

Cảm ơn bạn đã nghe video và đọc bài viết của Thiền Cùng Hà. Bạn có câu hỏi nào cho chủ đề này không? Bạn có mong muốn tìm hiểu chủ đề nào thêm không?

Show Comments

No Responses Yet

Leave a Reply